Radość życia

Dwunasty tom monumentalnego cyklu pt. "Rougon-Macquartowie" opowiada o losach Pauliny Quenu, córki Lizy Macquart. Wbrew swojemu tytułowi i przesłaniu, bezpośrednią inspiracją do napisania "Radości życia" były dla Zoli tragicznie doświadczenia związane ze śmiercią matki oraz wielkiego literackiego autorytetu, Gustawa Flauberta. Pisarz, według wspomnień współczesnych, zaczął z wielkim pesymizmem patrzeć na świat, postanowił również napisać powieść, której głównym tematem będą nieszczęścia i śmierć. Dodatkowym powodem depresji autora było rozczarowanie postępowaniem jego naśladowców-naturalistów, z których wielu porzuciło lansowany przez niego optymizm i wiarę w postęp technologiczny na rzecz fatalizmu i niewiary w sens życia, a przez to pochwały całkowitej bierności społecznej (takiej interpretacji naturalizmu dokonali także niektórzy członkowie grupy medańskiej, Hennique i Ceard). "Radość życia" miała zatem równocześnie stanowić wyraz psychicznych rozterek Zoli, jak i odpowiedź na niezgodną z jego życzeniem interpretację metody naturalistycznej. Ten swoisty dualizm w psychice autora odbija kontrast między Łazarzem i Pauliną.