Rachunkowość zrównoważona w ujęciu kognitywno-teoretycznym

Rachunkowość podlega nieustannym procesom ewolucyjnym. Od lat jej rozwój jest stymulowany przez rozwój gospodarczy, a także rozwój społeczny i środowiskowy. W ostatnich dekadach proces ewolucji rachunkowości nabrał większego tempa, na co wpłynęła w szczególności koncepcja rozwoju zrównoważonego. Szybkość zmian działań praktycznych i badań naukowych w zakresie rozwoju zrównoważonego nie pozwoliła dotychczas na jednoznaczne wskazanie roli rachunkowości w tym obszarze. Przeprowadzone w niniejszej rozprawie rozważania wypełniają lukę badawczą dotyczącą wykorzystania rachunkowości przedsiębiorstwa na potrzeby rozrachunku przedsiębiorstwa z tytułu jego ekonomicznej, społecznej i środowiskowej odpowiedzialności. Autorka analizuje przesłanki rozwoju rachunkowości na potrzeby sprawozdawczości z dokonań przedsiębiorstwa zrównoważonego oraz zarządzania nim w świetle teorii pozytywnych i normatywnych, a następnie podejmuje próbę konceptualizacji rachunkowości zrównoważonej. W konstruowaniu ram koncepcyjnych autorka przyjmuje założenie, iż rachunkowość zrównoważona może niezmiennie stanowić bazę normatywną, odwzorowującą społeczno-ekonomiczne zjawiska gospodarcze z uwzględnieniem ochrony środowiska, oddziaływania społecznego i etycznych zasad komunikowania informacji. Ramy koncepcyjne ukazują sposób integrowania rachunkowości zrównoważonej ze stosowanym przez przedsiębiorstwo systemem rachunkowości finansowej i zarządczej organizacji w celu generowania informacji finansowych i niefinansowych o stopniu realizacji zasad rozwoju zrównoważonego. Ramy koncepcyjne kreują także rolę rachunkowości zrównoważonej w kształtowaniu społecznych relacji z interesariuszami przedsiębiorstwa. Poprzez właściwe ukierunkowywanie instytucjonalizacji praw i obowiązków kluczowych interesariuszy organizacji, a także sankcjonowanie norm i wartości moralnych w komunikowaniu dokonań, wspierają faktyczną legitymizację działalności związanej z realizacją zasad rozwoju zrównoważonego.