Wschód a Zachód Europy w XIII-XVI wieku:

Dzieło jednego z najwybitniejszych historyków polskich XX wieku stanowi podsumowanie koncepcji współistnienia i wielowiekowego przenikania się stref ekonomicznych w Europie. Omawia wzajemne oddziaływania Europy Wschodniej i Zachodniej w dziedzinie zjawisk gospodarczo-społecznych. Szczególne zainteresowanie autora budzi problem nierównomierności rozwoju ekonomicznego w poszczególnych regionach kontynentu w średniowieczu i wczesnej epoce nowożytnej oraz kwestia "zapóźnienia" cywilizacyjnego Europy Wschodniej. Mimo upływu lat dzieło Mariana Małowista nie straciło odkrywczości i nowatorstwa, a obecna sytuacja Polski w zjednoczonej politycznie i zróżnicowanej gospodarczo Europie znajduje niezwykle celne paralele w opisach zjawisk, prezentowanych przez autora. Książka, której drugie wydanie zostaje oddane czytelnikom, nie tylko stanowi ważną pozycję w dorobku polskiej historiografii, lecz staje się coraz bardziej aktualnym dziełem ukazującym początki globalizacji świata. Jedną bowiem z głównym cech charakteryzujących czasy nowożytne jest powstawanie więzi gospodarczych obejmujących coraz szersze obszary kontynentów. Wśród tych historyków, którzy przyczynili się do poznania ich początków, był Marian Małowist. [...] Z pełnym przekonaniem można zalecić książkę Małowista nie tylko zawodowym historykom. Będzie ona pożyteczną lekturą dla tych wszystkich, którzy chcieliby poznać korzenie współczesności, dowiedzieć się, jakie czynniki i w jaki sposób tworzyły kształt dzisiejszego świata, jaką rolę w tych procesach odgrywały ziemie naszej części kontynentu i naszego kraju. Dzieło Małowista jest też jednym ze świadectw wkładu nauki polskiej do wiedzy powszechnej. (H. Samsonowicz, z Przedmowy do drugiego wydania)