Na mogile

Wszystko zaczyna się od wody: świętojakubowa powódź niesie po Wiśle kłody, strzechy – i kołyskę z dzieckiem. Ignacy Mur, „człowiek z gminu”, rusza tropem tej kołyski jak opętany, bo utracony syn staje się dla niego i raną, i przysięgą. W Piaskach widzi za to coś jeszcze: niemieckiego kolonistę Johana Siberta, który dorabia się „podstępami i ciężką pracą” i coraz śmielej wypiera sąsiadów. Mur postanawia walczyć z nim pieniądzem – by synowi dać „potęgę” w świecie, który odpycha biednych. A syn – już dorosły – wpada w wir namiętności, ambicji i złudzeń. Nad tą historią stoi jednak miejsce, od którego nie da się uciec: mogiła bez krzyża, pod samotną gruszą, omijana przez ludzi jak przeklęta. To tam rodzi się zabobonny lęk, zazdrość i zbrodniczy szept starej cyganki Hiwy; to tam w nocnym piasku łamie się sumienie, a jedna decyzja uruchamia lawinę. „Na mogile” jest opowieścią o tym, jak łatwo przehandlować własne serce – i jak trudno potem zasypać to, co raz zostało rozkopane. Pierwsze wydanie od 1873 r.