niesamowita

Jakiś czas temu zachwyciłam się – ba, otumaniłam się wręcz pięknem i radością z dzieciństwa i tymi zabawami i postrzeganiem świata jaki jest, a jaki zmienił się podczas dorastania – bo przeczytałam „Tonję z Glimmerdalen”. To historia dziewczynki (wspaniałej Tonji), która lubiła wszystko i wszystkich, z małym jednym ludzkim wyjątkiem – właściciela ośrodka wypoczynkowego, który wprowadził najgłupszy regulamin jaki tylko można (na szczęście tylko w obrębie swojego ośrodka). Potem w moje czytelnicze ręce wpadła (jakże się cieszę) „Jania i Iwo” pióra pani Małgosi. Po niej magia piękna dziecięcych serc i oczu nadal trwały. I nie dość, że oderwałam się od rzeczywistości, to poczułam lekkość bytu, co rzadko się zdarza – a już podczas czytania, bardzo rzadko. Poczułam bliskość babusi i tatusia i dziadka siedzącego koło kredensu. Poczułam małą rączkę kolegi w swojej małej rączce, dotyk słonka o poranku i radości ze wspólnej wycieczki nad morze. Ile tego było... i jest... • Ale.... • Teraz zanurzyłam się w „Wieży na krańcu czasu” i znowu zegar zaczął się wygłupiać zabierając mnie do magicznej krainy wyciętej z innego świata. Oto... Dom, co ma czkawkę, mała dziewczynka Dziewiątka (mała choć duża), czarodziej Mroczysław (coś, jak taki pokręcony i przekręcony Mieczysław, który czasem coś wyczaruje, czasem nie – jak to w życiu bywa), doktor Łyżek (nie mylić z Łyżeczką) i troll Eryk. Zabawna grupa o jeszcze zabawniejszych perypetiach. Aż zastanawiam się, jak oni w tej Wieży śpią, bo skoro pod nimi światów tyle się miesza, skoro dom czasem czknie, a może nawet kichnie, to nic nie jest pewne. Każda minuta zaskakuje, podobnie jak oni wszyscy. • Przyznam szczerze, że nie czytałam pierwszej części serii, czyli „Domu na skraju magii” i początek czytania nie należał do tych przyjemnych. Trudności sprawiało mi imię dziewczynki, Dziewiątka, która jawiła mi się bardziej z dziewiątką nieustępliwych huncwotów niż jedną (rezolutną) dziewczynką. Sam fakt, że to jedna, a nie dziewięć istotek jakoś trudno mi się zlepiał z fabułą. Dlatego i słowa Mroczysława czy Eryka jakoś ulatywały mi w krainę niedorzeczności. Ale... Ale po jakimś czasie wszystko nabierało innych barw i znaczenia. Wesołość akcji i trzpiotowatość to jednego pana, to drugiego. Ich strach, czy pomysły, to wszystko zaczyna tworzyć magiczny świat wyjątkowej grupki przyjaciół. Dom czka, skacze jak pionek po niezbadanej planszy światów. Wszystko jest zagadką, która jednoczy te ciepłe istotni razem. • „Wieża na krańcu czasu” to obraz odwagi i prawdy zarazem. To przyjaźń, wsparcie i akceptacja słabości drugiego. To baśniowa, acz prawdziwa, historia oderwana od czasu i przestrzeni. • Historia tych osób pokazuje to, co w życiu ma największą wartość, a o czym, z upływem lat i kalendarzy zapominamy – pokazuje, czym jest poleganie na sobie. Czym jest wiara w drugiego człowieka. Czym jest mobilizacja do wspólnego działania w zgodzie i radość z bycia sobą pośród innych. To historia przyjaciół, którzy uczą się pokonywać przeszkody i jednocześnie czerpią z nich to, co dobre, właściwe i rozważne (choć czasem na ową rozważność lepiej przymknąć oko). • i cieszy przy okazji fakt, że takich książek jest coraz więcej. Są wypełnione niezbadanymi perypetiami, które chwytają i młodzież i dzieci i starszych (czasem i tych najstarszych). Cieszy fakt, że po takie książki się sięga, że się w nich zanurza i o nich opowiada. I nie trzeba szukać pretekstu, by je czytać. Nie ma znaczenia wiek, pogoda za oknem, czy tymczasowa nuda, którą trzeba jakoś zapchać. Na takie książki czas jest zawsze i wszędzie. One rozdmuchują mroczne chmury znad smutnej głowy, leczą ciało (bez leków z apteki i wizyty u specjalisty), poprawiają nastrój i sprawiają, że człowiek zaczyna się uśmiechać. Ot tak, sam do siebie. Do kubka z herbatą, do nadgryzionego sera, czy pomidora, co leży smutny i zapomniany. • Same plusy i to w nadmiarze. • I uwaga – jesteś w domu, co nie czka i nie skacze i jest ci ciepło i czujesz w sobie tyle energii, że cię wręcz rozsadza. To magia takich powieści i takich pisarzy, co lekkością pióra i frywolnością wyobraźni tworzą takie perełki w okładkach. • Takie chwile warto kolekcjonować. • agaKUSIczyta

agaKUSIczyta • „ (…) sytuacją kryzysową jest nie móc żyć.” Albo żyć po śmierci, gdy to życie ziemskie staje się byciem w niebycie. Gdy patrzysz na siebie samego będąc sobą też... Gdy jesteś w połowie... • Oto Skowycze. W powietrzu unosi się chłód natury. Tu mieszka od małego Bernard Witten, zardzewiały w swoim milczeniu gospodarz. Gospodarz – Pan, który co wieczór zaciąga się zapachem obory, jakby modlił się do tego Pana w niebie, co zsyła dobrobyt i nędzę. A inni? Inni w biedzie uprawiają własne ziemie, gniją koło gospodarstw, które nie przynoszą w ich rękach zbytku wielkiego. To ludzie, którzy „tworzą szczęśliwą w swoim nieszczęściu warmińską nację”. I tu właśnie, w tej pachnącym i jasnym miejscu, co w letnią noc przypomina dno oceanu, przychodzi katastrofa. I to niejedna. A wszystko zaczyna się gdzieś na drodze, w szumie traw i odciskach końskich kopyt. Nadciąga siła niestworzona. • I znika słońce i „zatrzaskuje się brama, przez którą przechodziły na Warmię anioły...” Wiatr zdmuchuje słowa ludzkich modlitw do lasu, a na środek wsi wchodzi śmierć w baranim futrze. Obok niej idzie elegancki mężczyzna, w czapce wyszywanej złotą nitką. Śmierć zabiera dorosłych, Jajożer sięga do kołysek po dusze dzieci. Po wsi, blisko ziemi i blisko traw suchych, roznosi się lament matek i bluzgi ojców. I niedługo trzeba czasowi dać czasu, by zaraz po ziemi, nisko niziutko, zaczęły roznosić się choroby i strach. I idzie kolejna apokalipsa... • Z nieba znika słońce, zaczyna się potop. Ludzie gniją w domach, kłócą się w domowych strzechach, gnuśnieją w kaftanach nudy i deszczu. Po tej próbie wychodzi słońce. I trwa i trwa w nieskończoność. Ludzie uciekają w cienie i we własne wnętrza. Brzuchy pęcznieją z głodu i pragnienia. • „Życie kapie z człowieka na ziemię”. • Ludzie pogubili swoje dusze, w malignie poszli ich szukać. Poszli na stracenie, słuch o nich zanika. Żebra wychodzą na wierzch, oczy nie mieszczą się w czaszce. Ludzie zaczynają wyglądać jak duchy. Tylko Bernard się trzyma. Nie przyznaje się, że gada z ojcem, co przycupnął koło klamki. Pochował go już dawno, ziemią przykrył, a ten przychodzi do syna i gada. I przepowiada, i radzi i mówi nawet, gdy Bernard odwraca głowę. Duszę swoją wciska głęboko, jak najgłębiej. Uderzeniem raz z ciała jego dusza uleciała, „jak dziecięca zabawka na gumce przelatywała po pasku, odbiła się od filara, czy drzewa i cudem wróciła na swoje miejsce”. • „Zegar świata tyka coraz głośniej”. • Łukasz Staniszewski wije swoją powieść po warmińskich ziemiach, tkając ze słów literacki kilim. Szepcze do czytającego o ludzkich marnościach, pogubieniu w oczach innych i w sobie jednocześnie. Zaprasza do stajni i krów, do chlewów, do ciemnych domów i do marnych grud ziemi, którą w znoju trzeba uprawiać. Pieśniami tych krów otwiera piękno, emocje i magiczność. Bawi się przenikaniem mgły i jasności. Przymyka oczy by ubrać w zdania to, co tkają duchy obijające się o ludzi. Rozmawia z duchami, oddycha lasem. Głaszcze wieprzka Szymona w stajni Wittena i słucha jego mowy. • Piękno „Łaciatych Krów” przykleja się do czytającego. Przywiera do niego, jak zapach, co przenika ciuchy i skórę. Stajesz się Warmią, Skowyczami i domem pokrytym strzechą. Stajesz się pełnią kogoś i czegoś zarazem. Ni dydukiem, ni marą ulotną... Odczuwasz w sobie majaki literackie, racjonalność oślepia w tobie słońce na niebie. To zasługa Staniszewskiego. Lekkość snucia tej Wittenowskiej historii chwyta i staje się obsesją. Tą okropną ludzką słabością, co niszczy każdego, kto choć raz jej doświadczył. Próbuje rozgryźć to, co było na zewnątrz, co było niewidoczne i nieciekawe, stało się namacalne i przyprawia o strach. • Jako czytelnik milkniesz. Nie potrafisz zrobić kroku. Jesteś sparaliżowany. Powieść rozstraja zmysły. Zawłaszcza człowieka dla siebie i przemiela go, by na końcu wypluć. Wypluć i wrzucić w nowe po tym, co przeminęło. Przychodzą młodsi z innymi głowami, a ty szukasz wyjaśnień tego nowego. Próbujesz na własną rękę spojrzeć wstecz i wyłapać jakieś znaki, jakieś słowa czy gesty. Szukać duchów i duszy zagubionych, od których czasem się kotłowało. Próbujesz wychwycić niedosłyszaną apokalipsę końca... • Czytasz i świat się zatrzymuje. • A gdy kończysz, zaczynasz czytać od nowa. Od nowa wchodzisz w tej majestatyczny klimat Warmii. • Mówisz na głos słowa, które wyczytujesz z „Pieśni łaciatych krów” i łapiesz się na tym, że wtedy ta książka nabiera innej treści. Tu są łzy i spokój, którego zaczęto się bać. To majstersztyk literacki, precyzyjny obraz dusznego poszukiwania zaspokojenia, które puchnie do chwili, aż pęka i wszystko zmienia. Rodzi się zawiść, zazdrość i kłamstwa. Rodzą się kłótnie i wstręt w oczach drugiego. Obrzydzenie zasiada do resztek śniadania i twardym węzłem zaciska gardła pełne gniewu, które puchną od goryczy i jadu. I wiecznych lamentów i pożądania tego, czego Bóg nie dał. • Niesamowita powieść. Wyjątkowa. Szczególna. • Jedna z najlepszych, jakie mogą się trafić.

pięknie jest w tej powieści. Ciekawie, smutno i nader pociągająco, bo podczas czytania pracuje wyobraźnia i to w nader ogromnym stopniu. czytasz i odrywasz się od własnej rzeczywistości i przenosisz się do Afryki i do tego suchego klimatu, braku wody i ojca, który jest, ale nieobecny duchem. to ktoś, to ma swój świat krzewienia (krzywej) wiary i obsesyjnego podążania własną drogą. to ktoś, kto zakłada, że jest dobrze, wręcz normalnie, a nic nie jest ani dobrze, ani normalne. ta rodzina sypie się, jak piasek na pustyni. jest skazana na bycie razem, ale do czasu zakończenia tej perfidnej (piekielnej i z pewnością nie zesłanej przez Boga) misji. • ale ta pasja czytania po połowie zaczyna nudzić. • bo nic w niej nowego się nie dziej, a ciąg dalszych losów bohaterów staje się nader przewidywany... • a koniec? • koniec nie zaskakuje, a szkoda, bo mógłby powalić... • agaKUSIczyta

Widziałam rozdania NIKE i widziałam Panią Kącką odbierającą nagrodę - z córką obok, notabene bardzo sympatyczną osobą, otwartą (widać po twarzy) i radosną. I jak widziałam za co owa nagroda, to sięgnęłam i po Masłowską (bo ta się pokazuje ciągle i staje obok siwych spracowanych warsztatowo literatów) i po panią Kącką, żeby poznać i książki i style pisania i zobaczyć - naocznie, acz ksiązkowo - w czym się kryje ten magnes Nike. • I tak - Masłowska - przerost patologii i degregolandii i beznadziei, z którą nie robi się nic - takie są jej opowiadania nominowane do nagrody • a ZIELONA MAMA? • ZIELONA MAMA (ZŁA) jest na początku ciekawa, bo bezradna ona i ona w niej, ale z każdą kolejną stroną jest ciągle to samo. do tego chaos, porady ciążowe i bycie mamą dla dziecka. ale czy to porywa? • dla mnie - przerost nad formą. wystarczy być lub usłyszeć jeden wywiad z autorką i od razu mamy obraz całości. każdy wywiad jest do siebie podobny, każde zdanie przetwarzane i wiadomo w czym rzecz. Pani Kącką super się słucha (za 1 razem i koniec), bo to piekielnie inteligentna persona o przebogatym słownictwie. Ale czytanie Zielonej Mamy to ... nie dla mnie te achy i ochy