Moskal:

„Moskal: obrazek współczesny narysowany z natury” (wydawany także pod tytułem „Moskal: obrazek z r. 1864 narysowany z natury”) to realistyczna powieść Józefa Ignacego Kraszewskiego, opublikowana po raz pierwszy w 1865 roku w Lipsku.Pisarz wydał ten utwór pod jednym ze swoich najsłynniejszych pseudonimów – B. Bolesławita, którego używał do sygnowania dzieł o tematyce narodowowyzwoleńczej i powstańczej. Najważniejsze fakty o utworze : Kontekst historyczny: Książka stanowi bezpośrednią, gorzką reakcję na wydarzenia związane z powstaniem styczniowym (1863–1864). Podtytuł „narysowany z natury” podkreśla reporterski, wręcz dokumentalny realizm opisywanych sytuacji. Tematyka: Utwór przedstawia skomplikowane i dramatyczne relacje polsko-rosyjskie w XIX wieku. Kraszewski skupia się na losach jednostek uwikłanych w machinę wojenną i carski aparat represji. Powieść unika jednak czarno-białych schematów, starając się psychologicznie zgłębić motywacje zarówno Polaków, jak i Rosjan (tytułowych „Moskali”).Znaczenie w twórczości: Książka należy do tzw. okresu drezdeńskiego w życiu pisarza (rozpoczętego emigracją w 1863 roku). W tym czasie Kraszewski stworzył całą serię powieści zaangażowanych politycznie, które dokumentowały upadek zrywu powstańczego oraz analizowały nastroje polskiego społeczeństwa